Γράφει ο Μικαέλο Παπαδάκης *
Τα συμπεράσματα του Διεθνούς Συνεδρίου Αθλητικού Τουρισμού, που διοργάνωσε ο ΚΟΑ στη Λευκωσία 3-4 Ιουνίου, στο πλαίσιο της κυπριακής προεδρίας της ΕΕ, μπορούμε να τα διαβάσουμε με δύο τρόπους:
Α. Να πούμε ότι δεν μας ενδιαφέρουν και πολύ, αφού αφορούν προχωρημένους, στους οποίους – κακά τα ψέματα – δεν είμαστε.
Β. Να πούμε ότι έχουμε πολλή δουλειά να κάνουμε και ας ξεκινήσουμε επιτέλους από κάπου.
Ο Αθλητικός Τουρισμός, όπως τον προσεγγίζουμε τα τελευταία 25-30 χρόνια, έχει ξεπεραστεί. Δηλαδή, Αθλητικός Τουρισμός, δεν είναι μόνο για να γεμίζουμε κλίνες και να ανεβάζουμε το νούμερο των τουριστικών αφίξεων. Ναι, είναι και αυτά. Και πολλά περισσότερα.
Καταρχάς, οι δράσεις Αθλητικού Τουρισμού μπαίνουν σε 3 μεγάλες ενότητες.
- Αυτές που προσελκύουν αθλητές/ συμμετέχοντες
- Αυτές που προβάλλουν τη χώρα στο εξωτερικό
- Αυτές που προσελκύουν φιλάθλους
Εμείς, ως Κύπρος, σήμερα επικεντρωνόμαστε στην πρώτη κατηγορία. Αθλητικός Τουρισμός όμως είναι και το Μουντιάλ, οι Ολυμπιακοί Αγώνες, το Ευρωμπάσκετ, που μπορεί να μην έφερε δεκάδες χιλιάδες διανυκτερεύσεις, αλλά έβαλε την Κύπρο σε εκατομμύρια σπίτια και άφησε κληρονομιά στον τόπο: μια υπερσύγχρονη αρένα, τεχνογνωσία για τους ανθρώπους της και μερικές επιπλέον εκατοντάδες παιδιά να ασχολούνται με τον αθλητισμό.
Ο Αθλητικός Τουρισμός δεν είναι «μόδα» ή μια ωραία θεωρία. Είναι πραγματική οικονομία, είναι η εικόνα της χώρας, είναι η αναβάθμιση υποδομών, είναι η βελτίωση της κοινωνίας.
Αν το δούμε πιο καθαρά, ο Αθλητικός Τουρισμός δεν αφορά μόνο αγώνες και διοργανώσεις. Ακουμπά πολλά διαφορετικά πεδία:
• Ανάπτυξη Διεθνών Σχέσεων και προβολή τη χώρας.
• Εκπαίδευση των ανθρώπων της και Τεχνογνωσία
• Υγεία & Ευεξία
• Πολιτισμός
• Βιωσιμότητα και Περιβάλλον
Τι κερδίζει μια χώρα, επενδύοντας στον Αθλητικό Τουρισμό;
• Άμεση οικονομική επιστροφή (φόροι, κατανάλωση, ξενοδοχεία, εστίαση)
• Eνίσχυση της τοπικής οικονομίας
• Αναβάθμιση πόλεων και των υποδομών του
• Legacy/ Κληρονομιά – τι αφήνει κάθε διοργάνωση σε μια χώρα, από τις υποδομές, έως την κουλτούρα (πχ εθελοντισμός, συμπερίληψη, περιβαλλοντική συνείδηση κτλ)
• βελτίωση της διεθνούς εικόνας της χώρας
Με απλά λόγια: δεν είναι μόνο το event, είναι το πριν και το μετά.
Λέχθηκε, πάρα πολύ εύστοχα, ότι η μεγαλύτερη κληρονομιά του «Παρίσι 2024», ήταν 30 λεπτά περισσότερης άσκησης για όλους τους πολίτες της χώρας!
Περιβάλλον και Κοινωνία
Ένα άλλο κομμάτι που πλέον δεν μπορεί να αγνοηθεί, και αποτελεί και προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι το «πράσινο» στοιχείο:
• Μείωση περιβαλλοντικού αποτυπώματος
• Βιώσιμες μετακινήσεις και εγκαταστάσεις
• Υπεύθυνη ανάπτυξη υποδομών
Και μαζί με αυτό, η κοινωνική διάσταση, επίσης προτεραιότητα της ΕΕ:
• Συμμετοχή εθελοντών
• Εμπλοκή τοπικών χορηγών και κοινοτήτων
• Συμμετοχή θεατών και αθλητών
• Κοινωνική συνοχή και ένταξη μέσω των αθλητικών διοργανώσεων
Ο αθλητικός τουρισμός μπορεί να δώσει ζωή ακόμα και σε περιοχές που συνήθως μένουν «εκτός χάρτη», όπως τα ορεινά (π.χ. δόθηκε το παράδειγμα του Πρωταθλήματος 3×3 μπάσκετ, που πλέον επισκέπτεται και το Τρόοδος ).
Αξιολόγηση Διοργανώσεων
Κάτι που υστερούν οι πλείστοι διοργανωτές στην Κύπρο, είναι η αξιολόγηση (evaluation) των διοργανώσεων, τομέας απαραίτητος, στον οποίο ωστόσο επενδύονται από καθόλου έως ελάχιστοι πόροι. Έτσι, δεν μπορεί να μετρηθεί το πραγματικό όφελος που έχει μια διοργάνωση για έναν τόπο (οικονομικό , κοινωνικό κ.α.), κατά συνέπεια δεν δικαιολογεί επαρκώς την επένδυση που γίνεται σε αυτήν.
Η αλήθεια είναι ότι τα δεδομένα κοστίζουν, αλλά χωρίς αυτά δεν ξέρεις τι δουλεύει και τι όχι. Πλέον υπάρχουν και πιο έξυπνοι τρόποι μέτρησης, όπως apps και ψηφιακές πλατφόρμες.
Σημαντικό είναι επίσης να δημιουργηθούν κάποια εργαλεία, κάποιες εκδόσεις με καλές πρακτικές, ώστε μια διοργάνωση να μαθαίνει από την προηγούμενη και να μην ξεκινάει από το μηδέν, να μην επαναλάβει λάθη που έκαναν προηγούμενοι.
Εν κατακλείδι, το Συνέδριο έδωσε και κάποιες κατευθύνσεις:
• Περισσότερα μικρά και σταθερά events , όλο τον χρόνο
• Λιγότερη εξάρτηση από 1-2 μεγάλα γεγονότα
• Επένδυση στα e-sports (τεράστια ψηφιακή απήχηση, αλλά και αφίξεις/ διανυκτερεύσεις)
• Καλύτερη συνεργασία κράτους – ομοσπονδιών – ιδιωτών
Συμπέρασμα
Ο αθλητικός τουρισμός δεν είναι «ευκαιρία» που απλώς υπάρχει. Είναι κάτι που χτίζεται.
Αν μείνουμε στις παρουσιάσεις και στα συνέδρια, δεν θα αλλάξει τίποτα. Αν όμως περάσουμε σε σχέδιο, συνέπεια και μετρήσιμα αποτελέσματα, τότε μπορεί να γίνει ένας από τους πιο σοβαρούς πυλώνες ανάπτυξης για χώρες όπως η Κύπρος.
Χρειάζεται επειγόντως μια Εθνική Στρατηγική και πολύ καλύτερος συντονισμός, ανάμεσα σε Υφυπουργείο Τουρισμού και Κυπριακό Οργανισμό Αθλητισμού.
Υ.Γ.
Παρίσι v Αθήνα
Το «Παρίσι 2024» χρησιμοποιήθηκε ως ένα καλό παράδειγμα κληρονομιάς και φυσικά η Βαρκελώνη, και το πως άλλαξε η εικόνα της πόλης από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του ’92. Κάτι λέχθηκε και πάλι, ως είθισται, για το αρνητικό παράδειγμα της Αθήνας και τους «λευκούς ελέφαντες», που παραπέμπουν στα αναξιοποίητα στάδια. Αυτό όμως είναι μονόπλευρη ανάγνωση.
Καταρχάς, οι Ολυμπιακές Εγκαταστάσεις της Αθήνας φιλοξένησαν τα επόμενα χρόνια τα μεγαλύτερα αθλητικά γεγονότα (τελικός Champions League, Euroleague F-4, Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ράλλυ κτλ). Κατά δεύτερο, και σημαντικότερο, η ζωή των Αθηναίων και των επισκεπτών, άλλαξε δραματικά. Μετρό, Αεροδρόμιο, Τραμ, Αττική Οδός, Παραλιακό Μέτωπο, Προαστιακός, όλα αυτά τα έργα έγιναν με αφορμή τους Αγώνες και είναι αμφίβολο εάν θα γίνονταν χωρίς αυτούς.
Και κάτι τελευταίο, ο τουρισμός της Αθήνας, υπερδιπλασιάστηκε το 2024 συγκριτικά με το 2004 ( από 3-4 εκατ. τουρίστες, στα 8 εκατ. τουρίστες ετησίως).
* Δ/ντης της Total Sports Marketing
